Saudi East-West Pipeline : ୩ଟି ମୁଖ୍ୟ ତୈଳ ରୁଟ୍‌ରେ ବାଧା, ଭାରତ ଉପରେ କ’ଣ ପଡ଼ିବ ପ୍ରଭାବ?

ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରକୁ ନେଇ ଏବେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ସମୁଦ୍ରପଥ ଏବଂ ତୈଳ ପରିବହନ ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ବିଶେଷ କରି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ, ବାବ୍-ଏଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଓ ସାଉଦି ଆରବର East-West Pipeline ନେଇ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଛି।

ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ତୈଳ ବଜାରରେ ସୀମିତ ରହିବ କି? ନା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତର ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଦର, ମହଙ୍ଗାଇ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ? ଆସନ୍ତୁ ସରଳ ଭାବେ ବୁଝିବା।

Saudi East-West Pipeline : ତେଲ ସଙ୍କଟ କାହିଁକି ବଢ଼ୁଛି?

ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବ୍ୟବସାୟରେ କିଛି ସମୁଦ୍ରପଥକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ଚୋକପଏଣ୍ଟ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅର୍ଥାତ୍‌, ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଯାତାୟାତ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ତୈଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏକାଧିକ ରୁଟ୍‌କୁ ନେଇ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ତୁରନ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ତେଲ ଶେଷ ହୋଇଯିବ ବୋଲି ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଯୋଗାଣ ବିଳମ୍ବିତ ହୁଏ, ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଦୀର୍ଘ ରୁଟ୍‌ ନେବାକୁ ପଡ଼େ କିମ୍ବା ବୀମା ଓ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼େ, ତେବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ଦର ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ: କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପାର୍ସିଆନ୍ ଗଲ୍ଫ୍‌କୁ ଓମାନ୍ ଗଲ୍ଫ୍ ଓ ଆରବ ସାଗର ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ଗଲ୍ଫ୍ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରକୁ ତେଲ ପଠାଇବାରେ ଏହି ରୁଟ୍‌ର ଭୂମିକା ବହୁତ ବଡ଼।

ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମିଛି। ରଏଟର୍ସର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୭ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ବୁଧବାର ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ମାତ୍ର ତିନୋଟି commercial vessel ଯାତାୟାତ କରିଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ବଦିନର ୧୨ଟି ତୁଳନାରେ ମଧ୍ୟ କମ୍।

ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି—ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଯେତେ କମିବ, ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ସେତେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ବଢ଼ିବ।

ବାବ୍-ଏଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା ଚିନ୍ତା

ଦ୍ୱିତୀୟ ବଡ଼ ରୁଟ୍ ହେଉଛି ବାବ୍-ଏଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍। ୟେମେନ୍ ଓ ଆଫ୍ରିକା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ରପଥ ଲୋହିତ ସାଗରକୁ ଆରବ ସାଗର ଦିଗରେ ଯିବା ରୁଟ୍ ସହ ଯୋଡ଼ିଥାଏ।

ୟେମେନ୍‌ରେ ହୁତି ବାହିନୀର ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସୁରକ୍ଷା ଝୁମ୍ପ ଯୋଗୁଁ commercial shipping ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଛି।

S&P Global ଅନୁସାରେ, ବାବ୍-ଏଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଦେଇ crude oil flow ଅଗଷ୍ଟରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ମିଲିୟନ୍ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପ୍ରତିଦିନକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା।

ଏହି ରୁଟ୍‌ରେ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷା ସମସ୍ୟା ହେଲେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା ନେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ତାହାର ଅର୍ଥ—ଅଧିକ ସମୟ, ଅଧିକ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଅଧିକ insurance cost।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ : Lizard Found in Food : ଝିଟିପିଟି ପଡ଼ିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ସେବାଶ୍ରମ ସ୍କୁଲର ୨୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅସୁସ୍ଥ ଅଭିଯୋଗ

Saudi East-West Pipeline କାହିଁକି ଚର୍ଚ୍ଚା ର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ?

ଏବେ ତୃତୀୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି—ସାଉଦି ଆରବର East-West oil pipeline।

ଏହି ପାଇପ୍‌ଲାଇନ୍ ପ୍ରାୟ ୧,୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବର ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରୁ ତେଲକୁ ଲୋହିତ ସାଗର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା Yanbu ବନ୍ଦର ଦିଗକୁ ନେଇଯାଏ। ଏହାର ବଡ଼ ବିଶେଷତା ହେଉଛି—Hormuz ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଏଡ଼ାଇ ସାଉଦି ତେଲକୁ ଅନ୍ୟ ରୁଟ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ସୁବିଧା ଦିଏ।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୦ରେ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସାଉଦି ଆରବ ଏହି pipelineକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଆକ୍ରମଣର ଉତ୍ସ ନେଇ ଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ pipeline ବନ୍ଦ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ supply chain ପାଇଁ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

୩ଟି ରୁଟ୍‌ରେ ସମସ୍ୟା ହେଲେ ତେଲ ଦର ବଢ଼ିବ କି?

ଏହାର ଉତ୍ତର ସରଳ ଭାବେ ‘ହଁ’ କିମ୍ବା ‘ନା’ କୁହିବା କଷ୍ଟକର। କାରଣ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ crude oil price କେବଳ shipping route ଉପରେ ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱର ଚାହିଦା, ଉତ୍ପାଦନ, stock level, refinery capacity, currency movement ଏବଂ geopolitical situation ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରେ।

ତଥାପି ଯଦି ଏକାଧିକ ରୁଟ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ରହେ, ତେବେ supply risk ବଢ଼ିବା ସହ crude oil price ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସ୍ଥିରତାରେ ତୈଳ ଦର $100 ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ୍‌ରୁ ଉପରକୁ ଯାଇଥିବା ନେଇ ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି।

କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଓ ଡିଜେଲ୍ ଦର ତୁରନ୍ତ ସେହି ଅନୁପାତରେ ବଢ଼ିଯିବ ବୋଲି ନୁହେଁ।

ଭାରତ ଉପରେ ତେଲ ସଙ୍କଟର କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?

ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଘଟଣାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବହୁତ ଅଧିକ। ଭାରତ ନିଜ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରେ। ତେଣୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ crude oil ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ଭାରତର import bill ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ।

ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅନେକ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

୧. ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିପାରେ

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତେଲ ଦର ବଢ଼ିଲେ ଭାରତକୁ ସମାନ ପରିମାଣର crude oil କିଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

୨. ଟଙ୍କା ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ

ତେଲ ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ଭାରତକୁ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ତେଣୁ oil import bill ବଢ଼ିଲେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ currency market ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

୩. ଦରଦାମ୍ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା

ତେଲ କେବଳ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା ପାଇଁ ନୁହେଁ। ପରିବହନ, ଶିଳ୍ପ, କୃଷି, logistics ଏବଂ ଅନେକ ଉତ୍ପାଦର ମୂଲ୍ୟ ସହ ଇନ୍ଧନର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।

ତେଣୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦାମ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

୪. ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଦର ଉପରେ ଚାପ

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତେଲ ଦର ଓ ଦେଶୀୟ fuel pricing ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଦେଶୀୟ ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଦର ଉପରେ କର, ମାର୍କେଟିଂ, ରିଫାଇନିଂ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ରହେ।

ତେଣୁ ବିଶ୍ୱ ଦର ବଢ଼ିଲା ବୋଲି ଦେଶରେ ସମାନ ହାରରେ fuel price ବଢ଼ିବ—ଏଭଳି ସିଧା ସମୀକରଣ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।

ଭାରତରେ ତୁରନ୍ତ ତେଲ ଅଭାବ ହେବ କି?

ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଉଠୁଛି ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ମିଳୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଭାରତକୁ ତୁରନ୍ତ ତେଲ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇନାହିଁ। ବିକଳ୍ପ shipping arrangement, ଉପଲବ୍ଧ cargo ଏବଂ existing inventory ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ energy supplies ପାଉଛି।

ଭାରତ ସରକାର ମଧ୍ୟ supply situation ଉପରେ ନଜର ରଖୁଛି। ଦେଶର strategic petroleum reserves ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ buffer ଭାବେ କାମ କରିପାରେ।

ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ କଥା ହେଉଛି—ତୁରନ୍ତ ତେଲ ଅଭାବ ଠାରୁ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ସମୟର supply disruption ଏବଂ ବଢ଼ୁଥିବା transportation cost।

ସାଉଦି ଆରବର ବିକଳ୍ପ ରୁଟ୍ କ’ଣ?

Hormuz ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିବା ପରେ Saudi Arabia ତେଲ ଯୋଗାଣକୁ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଜାରି ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ Omanର Sohar ନିକଟରେ ship-to-ship transfer ସହିତ ବିକଳ୍ପ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଏସିଆ ଦିଗକୁ ତେଲ ପଠାଇବା ଜାରି ରଖିବାର ଚେଷ୍ଟା ହେଉଛି।

ଏଥିରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ—ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ କେବଳ ଯୋଗାଣର ପରିମାଣ ନୁହେଁ, ତେଲ କେଉଁ ରାସ୍ତାରେ ଏବଂ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ବଜାରକୁ ପହଞ୍ଚୁଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।

ଆଗକୁ କ’ଣ ହୋଇପାରେ?

ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତିନୋଟି କଥା ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରର ନଜର ରହିବ।

ପ୍ରଥମେ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ କେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେଉଛି।

ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ବାବ୍-ଏଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ commercial shipping ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା କେତେ ଶୀଘ୍ର ସୁଧାରୁଛି।

ତୃତୀୟରେ, Saudi East-West Pipeline କେବେ ପୁଣି ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତାରେ ଚାଲୁ ହେଉଛି।

ଯଦି ଏହି ତିନୋଟି ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ରୁଟ୍ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ supply pressure କିଛିଟା କମିପାରେ। କିନ୍ତୁ ବିପରୀତ ଭାବେ disruption ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚାଲିଲେ ତୈଳ ଦର ଏବଂ shipping cost ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ଆସିପାରେ।

ସାଧାରଣ ଲୋକ କ’ଣ ଦେଖିବେ?

ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ପେଟ୍ରୋଲ୍, ଡିଜେଲ୍ ଓ LPG ଦର କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯିବ?

ଏହାର ଉତ୍ତର ଏବେଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। କାରଣ ବିଶ୍ୱ crude price ସହିତ ଭାରତର domestic pricing mechanism, taxes, currency ଓ ସରକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ନିଶ୍ଚିତ—ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାପ ରହିଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ oil marketରେ ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

ତେଲ ସଙ୍କଟ ସମ୍ପର୍କିତ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ :

୧. ତେଲ ସଙ୍କଟ କ’ଣ?

ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାହିଦା ଓ supply imbalance କିମ୍ବା geopolitical disruption ଯୋଗୁଁ crude oil ଉପଲବ୍ଧତା ଓ ଦର ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ତାହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାବେ ତେଲ ସଙ୍କଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

୨. ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କାହିଁକି ଏତେ ଜରୁରୀ?

ଗଲ୍ଫ୍ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରକୁ ତେଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଉର୍ଜା ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସମୁଦ୍ରପଥ।

୩. ବାବ୍-ଏଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ବନ୍ଦ ହେଲେ କ’ଣ ହେବ?

ଏହି ରୁଟ୍‌ରେ ବାଧା ହେଲେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୁଦ୍ରପଥ ନେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଫଳରେ shipping time, fuel cost ଓ insurance cost ବଢ଼ିପାରେ।

୪. ଭାରତରେ ତୁରନ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଅଭାବ ହେବ କି?

ବର୍ତ୍ତମାନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ତୁରନ୍ତ fuel shortage ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ ନାହିଁ। ଭାରତ ବିକଳ୍ପ ଯୋଗାଣ, existing inventories ଓ ଅନ୍ୟ shipping arrangement ମାଧ୍ୟମରେ supply ଜାରି ରଖୁଛି।

୫. ତେଲ ଦର ବଢ଼ିଲେ ଭାରତରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?

Crude oil ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ଭାରତର import bill ବଢ଼ିପାରେ। ଏହା ସହିତ currency, inflation, transportation ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ପାଦର ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପରୋକ୍ଷ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ।

୬. Saudi East-West Pipeline କ’ଣ?

ଏହା ସାଉଦି ଆରବର ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରୁ ତେଲକୁ ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳର Yanbu ବନ୍ଦର ଦିଗକୁ ନେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରାୟ ୧,୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା pipeline। ଏହା Hormuzକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ସାଉଦିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଳ୍ପ ଢାଞ୍ଚା।

୭. ଭାରତ କେବଳ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ତେଲ କିଣେ କି?

ନା। ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ crude oil ଆମଦାନୀ କରେ। ଏହି source diversification ଯୋଗୁଁ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳର supply disruptionର ପ୍ରଭାବକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ସମ୍ଭାଳିବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ।

ତେଲ ସଙ୍କଟ କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢୁଛି:

ବର୍ତ୍ତମାନର ତେଲ ସଙ୍କଟକୁ ନେଇ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଅନେକ supply route ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେବା। ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ହ୍ରାସ, ବାବ୍-ଏଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍‌ରେ ସୁରକ୍ଷା ଝୁମ୍ପ ଏବଂ Saudi East-West Pipeline ବନ୍ଦ ହେବା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ପାଇଁ ଏକ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ତେବେ ଏହାକୁ ନେଇ ଆତଙ୍କିତ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତୈଳ ଦର, shipping movement, ବିକଳ୍ପ supply route ଏବଂ ଭାରତର crude import situation ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଅଧିକ ଜରୁରୀ।

ଏହି ତେଲ ସଙ୍କଟ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତର ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଦର ଓ ମହଙ୍ଗାଇକୁ କେତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ତାହା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।